Ba con mèo nổi tiếng nhất của thời đầu mạng xã hội là Grumpy Cat (tên thật Tardar Sauce, ở bang Arizona, Mỹ, mất năm 2019), Lil Bub (ở bang Indiana, Mỹ, cũng mất năm 2019) và Maru, chú mèo mê hộp giấy ở Nhật Bản. Điều ít người để ý là gương mặt "cau có" của Grumpy Cat và vẻ ngoài lạ của Lil Bub đều gắn với những bệnh lý bẩm sinh, không phải tính nết. Phía sau mỗi con mèo nổi tiếng là một người chủ phải cân bằng giữa danh tiếng và sức khoẻ của mèo.
Grumpy Cat: gương mặt cau có không phải vì cau có
Tardar Sauce là một cô mèo nhỏ sinh năm 2012 ở Morristown, bang Arizona. Tháng 9 năm 2012, anh trai của chủ mèo đăng ảnh cô lên một diễn đàn lớn của Mỹ. Gương mặt khoé miệng trễ xuống, mắt lườm lườm như đang bực cả thế giới, lập tức thành meme. Người ta đặt cho cô biệt danh Grumpy Cat, "con mèo cáu kỉnh".
Theo gia đình chủ, vẻ mặt ấy là do chứng lùn bẩm sinh ở mèo và hàm dưới nhô ra, không liên quan tới tính cách. Ở nhà, cô được tả là một con mèo bình thường, khá hiền.
Từ meme thành thương hiệu
Chỉ trong vài năm, hình Grumpy Cat có mặt trên sách, lịch, áo, cốc, quảng cáo, và cả một bộ phim truyền hình dịp Giáng sinh năm 2014. Gia đình chủ lập công ty quản lý hình ảnh của cô. Năm 2018, công ty này thắng một vụ kiện ở Mỹ về việc một hãng đồ uống dùng hình Grumpy Cat quá phạm vi đã thoả thuận; báo chí đưa tin mức bồi thường khoảng 710 nghìn đô la Mỹ.
Tháng 5 năm 2019, Tardar Sauce mất khi khoảng bảy tuổi, theo thông báo của gia đình là do biến chứng nhiễm trùng đường tiểu.
Lil Bub: con mèo "không giống ai" và quỹ cho thú đặc biệt
Lil Bub là một cô mèo con yếu nhất trong lứa mèo hoang, được tìm thấy năm 2011 trong một nhà kho ở bang Indiana. Mike Bridavsky, một người làm thu âm ở Bloomington, nhận nuôi cô. Lil Bub có nhiều đặc điểm bẩm sinh cùng lúc: chứng lùn, chân nhiều ngón, hàm ngắn và không mọc răng, nên lưỡi lúc nào cũng thè ra. Về sau cô được chẩn đoán thêm một bệnh xương hiếm gặp làm xương đặc và giòn bất thường.
Gương mặt mắt to, lưỡi thè của Lil Bub khiến người ta gọi cô là "con mèo ngộ nghĩnh nhất thế giới". Có cả một phim tài liệu ngắn về cô năm 2013. Điều đáng nhớ hơn là người chủ dùng danh tiếng ấy để lập một quỹ hợp tác với tổ chức bảo vệ động vật ASPCA, giúp chữa trị cho những con thú có nhu cầu đặc biệt; quỹ đã quyên được số tiền lớn qua nhiều năm.
Lil Bub mất vào tháng 12 năm 2019, khi khoảng tám tuổi. Người chủ chia sẻ về những năm chăm sóc một cô mèo bệnh mãn tính, và câu chuyện của cô góp phần làm nhiều người cởi mở hơn với việc nhận nuôi thú khuyết tật. Gen thừa ngón ở mèo có ở mục bộ lông và đôi mắt.
Maru: chú mèo và những chiếc hộp
Maru là một chú mèo đực ở Nhật Bản, nổi tiếng vì mê chui vào hộp giấy, kể cả những chiếc hộp nhỏ hơn mình rất nhiều. Từ năm 2008, chủ của Maru đăng ảnh và video ngắn về chú lên blog và kênh video. Không có kịch bản, không lời thoại, chỉ có một con mèo tròn trịa phóng vào hộp, trượt trên sàn gỗ, chui đầu vào túi giấy. Maru từng được tổ chức Kỷ lục Guinness ghi nhận về lượt xem video của một con vật.
Vì sao mèo thích hộp? Hộp cho mèo một chỗ kín để quan sát mà không bị thấy, và giữ ấm. Một nghiên cứu ở trạm cứu hộ Hà Lan năm 2014 cho thấy mèo mới đến có hộp để trốn thì bớt căng thẳng nhanh hơn; chuyện chỗ trốn cho mèo quán được bàn kỹ ở mục phúc lợi.
Maru thuộc giống Scottish Fold, giống mèo tai cụp mà giới thú y lo ngại về bệnh xương khớp di truyền; chuyện ấy đã có ở cẩm nang nuôi mèo trong hệ và bài về trào lưu mèo theo ngoại hình cùng mục.
Vài con mèo nổi tiếng khác
| Mèo | Nơi | Nổi tiếng vì |
|---|---|---|
| Henri, le Chat Noir | Seattle, Mỹ | Loạt phim ngắn đen trắng, con mèo đen trắng "độc thoại" bằng tiếng Pháp về nỗi chán đời, giễu phim nghệ thuật Pháp. Đoạt giải "Golden Kitty" đầu tiên của Liên hoan video mèo năm 2012. |
| Stubbs | Talkeetna, Alaska, Mỹ | Được người dân trong thị trấn nhỏ coi là "thị trưởng danh dự" suốt khoảng hai mươi năm, đến khi mất năm 2017. |
| Larry | Phố Downing, London | Mèo bắt chuột chính thức của văn phòng Thủ tướng Anh từ năm 2011; chuyện mèo công vụ đã có ở mục lịch sử. |
| Tama | Ga Kishi, Wakayama, Nhật | Mèo trưởng ga cứu một tuyến tàu; có bài riêng trong mục này. |
Phía sau màn hình: một con mèo nổi tiếng sống thế nào
Những người chủ của các con mèo nổi tiếng thường kể giống nhau ở vài điểm:
- Danh tiếng đến bất ngờ. Grumpy Cat và Lil Bub đều nổi lên sau một tấm ảnh tình cờ. Không ai lên kế hoạch.
- Lịch xuất hiện phải giới hạn. Đi máy bay, ra mắt trước đám đông, đèn quay phim đều là căng thẳng với mèo. Người chủ có trách nhiệm phải từ chối nhiều lời mời.
- Bệnh bẩm sinh cần chăm sóc đặc biệt. Mèo có chứng lùn hay bệnh xương cần bác sĩ thú y theo dõi suốt đời. Gương mặt "dễ thương" trên ảnh đi kèm chi phí và lo lắng thật.
- Mèo không biết mình nổi tiếng. Với con mèo, một ngày tốt vẫn là một ngày ăn ngon, ngủ yên, có chỗ nắng để nằm.
Đây cũng là bài học cho quán cà phê mèo: một bé mèo được khách yêu, được chụp nhiều nhất, vẫn cần giờ nghỉ như mọi bé khác.
Mốc thời gian
- 2008: video đầu tiên của Maru lên mạng.
- 2011: Lil Bub được nhận nuôi ở Indiana; Larry đến phố Downing.
- Tháng 9/2012: ảnh Tardar Sauce lan truyền, cái tên Grumpy Cat ra đời.
- 2012: Henri đoạt giải Golden Kitty ở Minneapolis.
- 2017: Stubbs, "thị trưởng" mèo của Talkeetna, mất.
- Tháng 5/2019: Grumpy Cat mất.
- Tháng 12/2019: Lil Bub mất.
Tìm hiểu thêm
- Kênh video và sách ảnh của Maru: xem lại những video đầu tiên để thấy vì sao một chú mèo và cái hộp đủ làm cả thế giới cười.
- Phim tài liệu về Lil Bub (2013): ngắn, kể cả chuyện về những người làm nghề quanh mèo trên mạng.
- Loạt phim ngắn Henri, le Chat Noir: hợp với người thích kiểu hài khô, mỗi tập vài phút.
- Muốn hiểu vì sao mèo thành ngôi sao mạng, đọc bài tổng quan cùng mục; muốn biết các meme mèo kinh điển ra đời ra sao, đọc bài meme mèo.
Câu hỏi thường gặp
Grumpy Cat có thật sự cáu kỉnh không?
Không. Theo gia đình chủ, gương mặt "cau có" của Tardar Sauce là do chứng lùn bẩm sinh ở mèo và hàm dưới nhô ra, còn tính cách thì khá hiền. Biệt danh Grumpy Cat do cư dân mạng đặt khi ảnh của cô lan truyền năm 2012.
Grumpy Cat mất năm nào?
Grumpy Cat, tên thật Tardar Sauce, mất vào tháng 5 năm 2019 khi khoảng bảy tuổi. Theo thông báo của gia đình, nguyên nhân là biến chứng nhiễm trùng đường tiểu.
Lil Bub bị bệnh gì?
Lil Bub có nhiều đặc điểm bẩm sinh: chứng lùn, chân nhiều ngón, hàm ngắn không mọc răng nên lưỡi luôn thè ra, và về sau được chẩn đoán một bệnh xương hiếm làm xương đặc, giòn. Cô mất tháng 12 năm 2019 khi khoảng tám tuổi.
Maru là mèo gì?
Maru là một chú mèo đực giống Scottish Fold ở Nhật Bản, nổi tiếng từ năm 2008 nhờ những video chui vào hộp giấy. Maru từng được Kỷ lục Guinness ghi nhận về lượt xem video của một con vật.
Vì sao mèo thích chui vào hộp?
Hộp cho mèo một chỗ kín để quan sát mà không bị nhìn thấy, đồng thời giữ ấm. Nghiên cứu ở trạm cứu hộ cho thấy mèo có hộp để trốn thì bớt căng thẳng nhanh hơn khi đến môi trường mới.
