Mèo mới về quán nên ở riêng một phòng cách ly trước khi gặp đàn, thường trong vài tuần — thời gian cụ thể do bác sĩ thú y quyết theo từng con. Trong thời gian đó, quán cho mèo khám, làm các xét nghiệm và tiêm phòng theo chỉ định, theo dõi ăn uống, khay cát, mắt mũi, da lông mỗi ngày, cho mèo làm quen với một vài nhân viên, rồi mới giới thiệu dần với đàn qua mùi và qua cửa lưới trước khi cho gặp trực tiếp.
Cách ly không phải là "nhốt cho chắc". Làm đúng, đây là khoảng thời gian quý nhất để hiểu con mèo mới — và để quyết định trung thực xem nó có hợp sống ở quán không.
Vì sao không bỏ qua được
Hai lý do, một về bệnh, một về tính nết:
- Bệnh có thời gian ủ. Một con mèo trông hoàn toàn khoẻ hôm nay có thể đang mang mầm bệnh chưa phát. Nếu đưa thẳng vào phòng chung, khi triệu chứng xuất hiện thì cả đàn đã phơi nhiễm. Bài về bệnh lây trong đàn mèo đông trong mục giải thích vì sao quán là môi trường dễ lây.
- Mèo cần thời gian để là chính nó. Mèo vừa chuyển chỗ thường căng thẳng, có khi trốn, có khi bỏ ăn vài bữa. Những gì bạn thấy trong ngày đầu chưa phải tính cách thật. Cách ly cho mèo một không gian yên để hồi lại, và cho bạn thời gian quan sát.
Thời gian cách ly không có con số chung cho mọi trường hợp. Bác sĩ thú y sẽ quyết dựa trên nguồn gốc của mèo, kết quả khám, tình trạng tiêm phòng và tình hình sức khoẻ của đàn hiện tại.
Chuẩn bị phòng cách ly
Phòng cách ly là một "căn hộ nhỏ" đủ đồ cho một con mèo sống thoải mái:
- Tách hẳn khỏi phòng mèo chung, tốt nhất không chung đường không khí, có cửa đóng.
- Chỗ trốn: ít nhất một hộp kín, một chỗ nằm trên cao.
- Khay cát, bát ăn, bát nước riêng, đặt cách xa nhau.
- Cây cào và vài đồ chơi dễ rửa hoặc dùng một lần.
- Cửa sổ có lưới nếu được — nhìn ra ngoài giúp mèo bớt chán.
- Bộ dụng cụ riêng: xẻng xúc cát, khăn, xô, găng, tạp dề riêng cho phòng này.
- Bảng ghi treo ở cửa phòng: tên mèo, ngày vào, lịch thú y, ghi chú hằng ngày.
Nếu quán không có phòng cách ly riêng, cần sắp xếp chỗ cách ly ở nơi khác — nhà của chủ quán (không có mèo khác), phòng lưu trú của phòng khám thú y — trước khi nhận mèo. Không có chỗ cách ly thì chưa nhận mèo mới.
Những ngày đầu: khám và để mèo yên
- Khám thú y càng sớm càng tốt, lý tưởng là trước hoặc ngay khi mèo về. Bác sĩ khám tổng quát, quyết định xét nghiệm nào cần làm, lên lịch tiêm phòng và phòng ký sinh trùng.
- Cho mèo yên. Mở hộp vận chuyển, để mèo tự ra. Không bế ra, không ép làm quen.
- Một người phụ trách. Trong những ngày đầu, chỉ một hai nhân viên quen thuộc vào phòng, vào giờ cố định.
- Ghi lại: mèo ăn bao nhiêu, đi vệ sinh chưa, ngủ ở đâu, phản ứng khi người vào.
Mèo không ăn trong một hai ngày đầu khi chuyển chỗ là chuyện có thể gặp, nhưng mèo bỏ ăn kéo dài là nguy hiểm. Nếu mèo không ăn quá một ngày, hoặc có dấu hiệu ốm, gọi bác sĩ thú y ngay.
Theo dõi hằng ngày trong thời gian cách ly
| Theo dõi | Bình thường | Báo bác sĩ thú y |
|---|---|---|
| Ăn | Ăn đều, tăng dần sau mấy ngày đầu | Bỏ ăn quá một ngày, ăn rất ít kéo dài |
| Khay cát | Đi tiểu, đi ngoài đều, phân thành khuôn | Tiêu chảy, có máu, rặn nhiều mà ra ít, không đi tiểu |
| Mắt, mũi, miệng | Khô, sạch | Hắt hơi, chảy mũi, ghèn, chảy dãi, loét miệng |
| Da, lông | Mượt, không gãi nhiều | Mảng rụng lông, vảy, gãi liên tục, thấy bọ chét |
| Năng lượng | Dần tò mò hơn, đi lại trong phòng | Li bì, nằm một chỗ, sốt, nôn |
| Cân nặng | Ổn định hoặc tăng nhẹ nếu trước đó gầy | Sụt cân qua các lần cân |
Ghi chép trong thời gian cách ly là trang đầu tiên của sổ sức khoẻ con mèo. Cách lập sổ cho cả đàn có bài riêng trong mục.
Làm quen với người — nhẹ và đều
Đây là phần làm mèo cách ly thành mèo quán. Nhân viên phụ trách ngồi trong phòng mỗi ngày một lúc, làm việc của mình — đọc sách, ghi sổ — và để mèo chủ động lại gần. Không chạm khi mèo chưa tìm đến. Khi mèo đã quen một người, có thể cho thêm người thứ hai, thứ ba vào ngồi.
Quan sát trong giai đoạn này trả lời câu hỏi quan trọng: mèo có hợp sống ở quán không? Mèo dần tò mò, hồi lại nhanh khi có tiếng động, chịu được người mới là dấu hiệu tốt. Mèo sau nhiều tuần vẫn trốn biệt mỗi khi có người, giật mình kéo dài, thì có thể hợp với một ngôi nhà yên tĩnh hơn. Bài "chọn mèo cho quán" ở mục Quán cà phê mèo có bảng dấu hiệu để so.
Giới thiệu với đàn: mùi trước, mắt sau, gặp cuối cùng
Chỉ bắt đầu khi bác sĩ thú y đã cho phép kết thúc cách ly về mặt sức khoẻ.
- Trao mùi: mang một chiếc khăn hay đệm có mùi của mèo mới vào phòng chung, và mang khăn có mùi đàn vào phòng mèo mới. Để ý phản ứng hai bên.
- Nhìn qua cửa lưới: thay cửa phòng bằng cửa lưới hoặc mở hé có chắn, để mèo mới và đàn nhìn thấy nhau mà không chạm được. Làm vào giờ quán đóng cửa, khi không có khách.
- Gặp ngắn, có người giám sát: cho mèo mới vào phòng chung khi quán đóng cửa, trong thời gian ngắn, với một nhóm nhỏ mèo điềm đạm trước. Mèo mới phải luôn có đường lui về phòng của nó.
- Kéo dài dần: tăng thời gian, tăng số mèo, rồi mới để mèo mới ở cùng đàn qua đêm.
- Gặp khách sau cùng: lần đầu vào giờ vắng, ít khách, nhân viên để mắt.
Rít, gầm gừ ở những lần đầu là bình thường. Đánh nhau thật, mèo mới bị dồn vào góc, hoặc một con trong đàn bắt đầu đi vệ sinh bậy, là dấu hiệu cần lùi một bước. Không có lịch cố định: có con vài ngày là hoà nhập, có con cần lâu hơn nhiều.
Khi nào kết luận là không hợp
Có những con mèo dễ thương, khoẻ mạnh nhưng không hợp với đời sống quán: rất nhút nhát, không chịu được mèo khác, hoặc có bệnh mạn tính cần chăm riêng. Quyết định cho con mèo ấy đi tìm một mái nhà khác là quyết định có trách nhiệm, không phải thất bại. Nếu mèo đến từ nhóm cứu hộ, hãy bàn với họ; nếu là mèo của quán, tìm người nhận nuôi qua kênh tin cậy.
Bắt tay làm: bảng kiểm cách ly
- Phòng cách ly riêng đã sẵn sàng, đủ đồ, có bộ dụng cụ riêng.
- Bác sĩ thú y đã khám và đặt lịch: xét nghiệm, tiêm phòng, phòng ký sinh trùng, thời gian cách ly.
- Một nhân viên phụ trách, giờ chăm cố định; phòng cách ly luôn được chăm sau mèo khoẻ.
- Bảng theo dõi hằng ngày treo ở cửa.
- Đã biết dấu hiệu nào phải báo bác sĩ ngay.
- Kế hoạch giới thiệu với đàn theo bước, làm vào giờ quán đóng cửa.
- Đã tính trước phương án nếu mèo không hợp quán.
Câu hỏi thường gặp
Mèo mới về cần cách ly bao lâu?
Thường vài tuần, nhưng thời gian cụ thể do bác sĩ thú y quyết dựa trên nguồn gốc của mèo, kết quả khám, tình trạng tiêm phòng và sức khoẻ của đàn hiện tại. Không nên rút ngắn chỉ vì mèo trông khoẻ, vì nhiều bệnh có thời gian ủ.
Vì sao phải cách ly mèo mới trước khi cho vào đàn?
Vì mèo trông khoẻ vẫn có thể mang mầm bệnh chưa phát, và trong đàn đông bệnh lây rất nhanh. Cách ly cũng cho mèo mới thời gian hồi lại sau khi chuyển chỗ và cho người chăm quan sát tính nết thật. Đây là bước được các trạm cứu hộ áp dụng thường quy.
Giới thiệu mèo mới với đàn mèo thế nào?
Đi theo bước: trao mùi qua khăn, cho nhìn nhau qua cửa lưới, rồi gặp ngắn có giám sát với vài con điềm đạm, sau đó mới kéo dài dần. Làm vào giờ quán đóng cửa và luôn để mèo mới có đường lui. Rít ở những lần đầu là bình thường.
Mèo mới về không ăn có sao không?
Mèo có thể ăn ít trong một hai ngày đầu khi chuyển chỗ, nhưng bỏ ăn kéo dài ở mèo là nguy hiểm. Nếu mèo không ăn quá một ngày hoặc có dấu hiệu ốm, hãy gọi bác sĩ thú y ngay.
