Quầy pha chế trong quán cà phê mèo phải tách khỏi khu mèo bằng tường và cửa, không chỉ bằng nội quy: mèo không bao giờ được vào khu quầy, bồn rửa khay và bồn rửa ly là hai bồn riêng, khăn và dụng cụ không dùng chung, thức ăn mèo cất riêng khỏi nguyên liệu của người. Đồ uống mang vào phòng mèo nên có nắp, và người vừa dọn khay phải rửa tay, thay tạp dề trước khi đụng vào ly cốc.
Đây là bài về an toàn thực phẩm trong quán mèo. Thủ tục giấy tờ cụ thể tuỳ quy mô và địa phương — hãy hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm của tỉnh và UBND phường, xã nơi đặt quán.
Vì sao phải tách, nói cho rõ
Mèo sạch sẽ theo chuẩn của mèo, không theo chuẩn của bếp. Mèo đi khay cát rồi đi trên kệ; mèo liếm lông; lông bay theo gió điều hoà. Những thứ có thể đi từ khu mèo sang đồ uống:
| Từ khu mèo | Đường đi | Cách chặn |
|---|---|---|
| Lông, vảy da (chứa dị nguyên) | Không khí, áo nhân viên, khay bưng | Tường, cửa đóng; tạp dề riêng; máy lọc khí phía phòng mèo |
| Vi khuẩn, ký sinh trùng từ phân | Tay người dọn khay, dụng cụ dọn, bồn rửa | Bồn riêng, dụng cụ riêng, rửa tay đúng cách |
| Bụi cát | Không khí khi đổ, xúc cát | Khu rửa khay xa quầy, đổ cát nhẹ tay, hút bụi thay vì quét |
| Hoá chất tẩy rửa | Dụng cụ dùng chung, cất chung | Kho hoá chất riêng, có nhãn, xa nguyên liệu |
| Chính con mèo | Lẻn qua cửa, nhảy lên quầy | Cửa tự đóng, không có lối mèo sang khu quầy |
Không phải để doạ: mèo khoẻ được chăm tốt không phải "ổ bệnh". Nhưng quán phục vụ đồ uống cho người lạ mỗi ngày, có người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền, người dị ứng. Chuẩn phải cao hơn ở nhà.
Tách bằng không gian
Cách tốt nhất là quầy nằm ngoài phòng mèo, ngăn bằng tường hoặc vách kính kín, có cửa tự đóng. Khách mua đồ ở quầy, mang vào phòng mèo qua khoang đệm. Nhiều quán ở nước ngoài làm đúng kiểu này vì luật thực phẩm buộc như vậy, và kiểu bố trí này cũng tốt cho mèo: không có mùi bếp, không có tiếng máy xay sát tai.
Nếu không gian không cho phép quầy ở phòng khác, ít nhất phải có:
- Vách ngăn kín từ sàn lên đủ cao để mèo không nhảy qua, có cửa luôn đóng.
- Một ô chuyển đồ có cửa lật giữa quầy và phòng mèo, để nhân viên đưa đồ uống mà không phải mở cửa lớn.
- Không có kệ, lối đi trên cao nào của mèo chạy sát vách quầy.
Ở nhà phố nhiều tầng, đặt quầy ở tầng dưới và khu mèo ở tầng trên là cách tách tự nhiên, miễn đầu cầu thang có cửa chắn.
Tách bằng người và tay
Bàn tay là đường lây phổ biến nhất trong mọi cơ sở ăn uống, quán mèo càng vậy.
Nếu đủ người
Chia vai: người đứng quầy không dọn khay; người phụ trách mèo không pha chế trong cùng ca. Đây là cách đơn giản và chắc chắn nhất.
Nếu phải kiêm
Quán nhỏ thường không đủ người để chia. Khi đó cần một quy trình "chuyển khu" rõ ràng:
- Dọn khay bằng găng dùng một lần hoặc găng riêng của khu mèo.
- Tháo găng, rửa tay với xà phòng dưới vòi nước chảy, kỹ cả kẽ ngón và móng.
- Thay tạp dề: tạp dề khu mèo một màu, tạp dề quầy một màu khác, để ai nhìn cũng biết.
- Rửa tay lần nữa ở bồn của khu quầy trước khi chạm vào ly cốc, nguyên liệu.
Màu sắc là công cụ mạnh: tạp dề, khăn, xô, găng của khu mèo cùng một màu, của quầy một màu khác. Nhân viên mới nhìn là hiểu, không cần nhớ.
Tách bằng dụng cụ và bồn rửa
- Hai bồn rửa riêng: bồn ở khu kỹ thuật cho khay cát, bát mèo, dụng cụ dọn; bồn ở quầy chỉ cho ly cốc, dụng cụ pha chế. Không bao giờ rửa khay ở bồn quầy, kể cả "chỉ một lần".
- Bát ăn, bát nước của mèo rửa ở bồn khu mèo, bằng miếng rửa riêng.
- Khăn lau: khăn khu mèo không bao giờ sang quầy. Giặt riêng hoặc ít nhất giặt riêng mẻ.
- Thùng rác: rác cát mèo đóng túi kín, để thùng có nắp ở khu kỹ thuật, đưa ra ngoài qua lối không đi ngang quầy nếu được.
- Hoá chất tẩy rửa: cất ở kho riêng có nhãn, không đặt trên kệ nguyên liệu.
Kho: thức ăn mèo và thức ăn người
Thức ăn mèo — hạt, pate, thịt nấu cho mèo — là thực phẩm, nhưng không phải thực phẩm cho người. Cất lẫn dễ dẫn tới nhầm lẫn và nhiễm chéo.
- Kệ hoặc tủ riêng cho đồ của mèo, dán nhãn rõ.
- Pate đã mở, thịt nấu cho mèo nếu cần giữ lạnh thì để tủ lạnh riêng; nếu dùng chung tủ thì có hộp kín, ngăn riêng, ở tầng dưới nguyên liệu người.
- Muỗng xúc thức ăn mèo không dùng cho việc gì khác.
- Kiểm tra hạn dùng của cả hai loại theo cùng một lịch.
Đồ ăn uống của khách trong phòng mèo
Khi đồ uống đã vào phòng mèo, câu hỏi chuyển từ "giữ đồ uống sạch" sang "giữ mèo an toàn khỏi đồ của người".
- Cốc có nắp hoặc ly nặng, đế rộng, đặt ở chỗ mèo không hay đi qua. Mèo hay tò mò thò chân vào ly.
- Hạn chế đồ ăn trong phòng mèo. Nhiều quán chỉ cho đồ uống, hoặc bánh đóng gói ăn ở khu riêng.
- Tránh món mèo dễ ăn vụng: kem, sữa, đồ có cá, thịt. Một số thực phẩm của người còn độc với mèo — hành tỏi, sô cô la — danh sách đầy đủ đã có ở cẩm nang nuôi mèo.
- Thu dọn ly cốc nhanh, không để ly dở trên bàn khi khách đã về.
- Không cho khách tự mang đồ ăn ngoài vào phòng mèo.
Diệt côn trùng, chuột: cẩn thận gấp đôi
Cơ sở ăn uống nào cũng phải kiểm soát gián, kiến, chuột. Nhưng nhiều loại thuốc diệt côn trùng và bả chuột độc với mèo, kể cả khi mèo chỉ ăn phải con chuột đã trúng bả.
- Nếu thuê dịch vụ kiểm soát côn trùng, nói rõ ngay từ đầu là cơ sở có nuôi mèo, yêu cầu phương án an toàn với thú nuôi.
- Không đặt bả chuột ở bất cứ đâu mèo có thể đến.
- Không xịt thuốc trong phòng mèo khi mèo còn ở đó; hỏi bác sĩ thú y trước khi dùng bất kỳ hoá chất nào ở khu mèo.
- Ưu tiên biện pháp phòng: bịt lỗ hổng, đậy kín thức ăn, đổ rác thường xuyên.
Bắt tay làm: kiểm tra khu quầy trong mười phút
- Mèo có đường nào vào được khu quầy không? Thử nhìn từ tầm thấp và từ trên cao.
- Cửa giữa quầy và phòng mèo có tự đóng không?
- Có đủ hai bồn rửa riêng chưa? Có ai từng rửa khay ở bồn quầy không?
- Tạp dề, khăn, găng có phân màu theo khu không?
- Thức ăn mèo có cất riêng, có nhãn không?
- Hoá chất tẩy rửa, thuốc côn trùng có cất ở kho riêng không?
- Đồ uống mang vào phòng mèo có nắp không?
- Nhân viên mới đã được chỉ quy trình chuyển khu chưa?
Câu hỏi thường gặp
Quán cà phê mèo có đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm không?
Quán làm đúng sẽ tách quầy pha chế khỏi khu mèo bằng tường và cửa, dùng bồn rửa và dụng cụ riêng, và nhân viên rửa tay, thay tạp dề khi chuyển khu. Khách có thể để ý mèo có lên quầy không, đồ uống có nắp không. Thủ tục giấy tờ cụ thể do cơ quan an toàn thực phẩm địa phương hướng dẫn.
Mèo có được lên quầy pha chế không?
Không. Mèo không nên có bất kỳ lối nào vào khu quầy, vì lông, bụi cát và vi khuẩn từ khay có thể theo mèo sang đồ uống. Nếu thấy mèo đi trên quầy, đó là dấu hiệu quán chưa tách khu đúng cách.
Nhân viên quán mèo vừa dọn khay vừa pha nước có được không?
Tốt nhất là chia vai. Nếu phải kiêm, cần quy trình rõ: dọn khay bằng găng, tháo găng, rửa tay kỹ, thay tạp dề khác màu, rửa tay lần nữa ở bồn quầy rồi mới chạm vào ly cốc.
Vì sao quán mèo hay dùng cốc có nắp?
Vì mèo tò mò hay thò chân, thò mặt vào ly, và lông mèo dễ rơi vào đồ uống. Cốc có nắp giữ đồ uống sạch cho khách và cũng giữ mèo khỏi nếm phải đồ không hợp với mèo.