Ánh sáng đẹp nhất để chụp mèo là ánh sáng cửa sổ chiếu xiên vào mèo từ một bên, vào buổi sáng hoặc cuối chiều. Nắng gắt giữa trưa thì kéo rèm mỏng hoặc chờ mèo vào chỗ râm. Đèn flash nên tắt hẳn: nó làm mèo giật mình, làm mắt mèo phản sáng thành hai đốm xanh vàng kỳ lạ, và nhiều quán cà phê mèo cấm dùng.
Vì sao ánh sáng quyết định ảnh mèo
Lông mèo là hàng nghìn sợi mảnh. Ánh sáng tốt làm từng sợi hiện ra, cho lông có "chất" — mềm, bóng, có vằn rõ. Ánh sáng tệ làm lông bết thành một mảng màu phẳng. Mắt mèo cũng vậy: có một đốm sáng nhỏ phản chiếu trong mắt (giới chụp ảnh gọi là catchlight) thì ảnh trông sống động; không có thì mắt trông đục.
Điện thoại có cảm biến nhỏ. Khi thiếu sáng, máy phải chụp chậm hơn và đẩy độ nhạy lên, ảnh dễ nhoè (mèo động là mờ) và sạn. Nên với điện thoại, ánh sáng không chỉ là chuyện đẹp — nó là chuyện ảnh có nét hay không.
Ánh sáng cửa sổ: thứ tốt nhất miễn phí
Mèo thích nằm cạnh cửa sổ, và đó cũng là chỗ sáng đẹp nhất trong nhà hay trong quán. Cách dùng:
- Để ánh sáng chiếu xiên. Bạn đứng hay ngồi sao cho cửa sổ ở bên cạnh mèo, chếch về phía trước. Một nửa mặt mèo sáng hơn nửa kia — khối mặt hiện ra, lông có chiều sâu.
- Đừng đứng chắn sáng. Nếu bạn ở giữa cửa sổ và mèo, bóng bạn đổ lên mèo.
- Tìm catchlight. Xoay nhẹ góc máy cho tới khi thấy đốm sáng của cửa sổ trong mắt mèo.
- Rèm mỏng là tấm tản sáng. Nắng chiếu thẳng gắt quá thì kéo rèm voan, ánh sáng mềm hẳn.
Ánh sáng trong quán cà phê mèo
Quán mèo thường trang trí bằng đèn vàng ấm cho dễ chịu. Mắt người thấy đẹp, nhưng ảnh dễ ra màu cam và thiếu sáng. Nếu muốn chụp, chọn bàn gần cửa sổ ngay từ khi vào, và chờ mèo tới khu sáng thay vì bế mèo ra đó. Đừng tự kéo rèm, bật tắt đèn của quán; hỏi nhân viên nếu cần. Mèo quán hay chọn bậu cửa sổ, kệ gần kính để nằm nắng — đó cũng là chỗ bạn nên ngồi chờ máy.
Các hướng sáng và hiệu quả
| Hướng sáng | Ảnh trông thế nào | Hợp khi nào |
|---|---|---|
| Sáng chiếu từ phía trước (sau lưng người chụp) | Đều, rõ màu, nhưng phẳng, ít khối | Ảnh ghi lại màu lông, ảnh hồ sơ mèo |
| Sáng xiên từ một bên | Có khối, lông có chất, mắt có đốm sáng | Chân dung — lựa chọn tốt nhất phần lớn thời gian |
| Sáng từ sau lưng mèo (ngược sáng) | Viền sáng quanh tai và lông, mặt có thể tối | Ảnh nghệ thuật, mèo lông xù; cần tăng sáng hoặc hắt sáng vào mặt |
| Sáng từ trên đầu (đèn trần, nắng trưa) | Bóng tối dưới mắt, cằm; màu gắt | Nên tránh; tìm chỗ khác |
| Ánh sáng râm, trời nhiều mây | Mềm, ít bóng, màu dịu | Mèo trắng, mèo lông sáng, ảnh ngoài trời |
Ngược sáng mà vẫn thấy mặt
Ảnh ngược sáng có viền lông phát sáng rất đẹp, nhưng máy hay làm mặt mèo tối thành bóng. Hai cách: chạm lấy nét vào mắt mèo rồi kéo thanh sáng lên; hoặc dùng một tấm hắt sáng tự chế — tờ giấy trắng khổ lớn, chiếc khăn trắng, bìa sách màu sáng — đặt phía trước mèo, hơi thấp, để hắt một ít sáng ngược lại vào mặt. Nhờ một người bạn cầm hộ, đừng đặt sát mèo làm mèo sợ.
Giờ nào trong ngày
- Sáng sớm và cuối chiều: ánh sáng thấp, xiên, ấm. Đây cũng là giờ mèo hay năng động — vươn vai, chơi, đi tuần.
- Giữa trưa: nắng gắt từ trên cao, bóng đổ cứng, mắt mèo co đồng tử thành khe hẹp. Mèo cũng hay ngủ giờ này. Chụp trong chỗ râm hoặc trong nhà gần cửa sổ không có nắng chiếu thẳng.
- Tối: khó nhất. Xem phần dưới.
Chuyện đồng tử: trong sáng mạnh, đồng tử mèo thu lại thành khe dọc; trong tối, mở tròn và to. Ảnh đồng tử to tròn thường được thấy "dễ thương" hơn — nhưng đừng tắt đèn hay làm mèo hồi hộp để có đồng tử to. Đồng tử giãn còn là dấu hiệu mèo đang kích thích hoặc sợ.
Vì sao bỏ đèn flash
Mèo giật mình
Một chớp sáng đột ngột trong phòng dịu là bất ngờ với mèo. Có con nhắm mắt, có con giật người bỏ đi, có con từ đó trở nên cảnh giác mỗi khi thấy điện thoại giơ lên. Chụp một tấm mà mất cả buổi.
Mắt phản sáng
Mắt mèo có một lớp phản quang phía sau võng mạc, gọi là tapetum lucidum, giúp mèo nhìn tốt trong ánh sáng yếu. Khi flash chiếu thẳng, lớp này dội ánh sáng ngược lại máy — ảnh ra hai đốm sáng xanh lá, vàng hay có khi đỏ, che mất màu mắt thật. Đó là lý do ảnh mèo chụp flash ban đêm trông như mèo "phát sáng mắt".
Ánh sáng xấu
Flash điện thoại nhỏ, chiếu thẳng, gắt. Lông bị phẳng, bóng đổ cứng sau lưng mèo, nền tối đen. Kể cả khi mèo không phiền, ảnh cũng ít khi đẹp.
Quán thường cấm
Nhiều quán cà phê mèo có luật không flash, vì lý do phúc lợi: mèo ở quán bị chụp rất nhiều lần mỗi ngày.
Còn chuyện "flash làm mèo mù"? Đây là lời đồn hay gặp nhưng không có bằng chứng cho thấy flash điện thoại thông thường làm mèo mù. Lý do bỏ flash là mèo khó chịu và ảnh xấu — đủ rồi, không cần lời đồn để thuyết phục. Cũng đừng thay flash bằng việc rọi đèn pin điện thoại liên tục vào mặt mèo; ánh sáng chói rọi thẳng vào mắt cũng khó chịu chẳng kém.
Chụp mèo buổi tối và trong phòng tối
- Bật thêm đèn phòng, ưu tiên một đèn bàn hay đèn cây đặt chếch một bên mèo, như một cửa sổ nhỏ.
- Tránh trộn màu đèn. Đèn vàng cộng ánh sáng xanh ngoài trời lúc chạng vạng làm lông mèo một nửa cam, một nửa xanh. Chọn một nguồn sáng chính.
- Chế độ chụp đêm cần mèo nằm yên vài giây; hợp với mèo đang ngủ, không hợp với mèo đang chơi.
- Chấp nhận hạt: ảnh tối hơi sạn vẫn đẹp hơn ảnh nét bằng flash.
- Tì máy lên bàn, lên đầu gối để giảm rung.
Bắt tay làm
- Tắt flash, đặt ở chế độ "tắt", không để "tự động".
- Tìm cửa sổ; ngồi sao cho sáng chiếu xiên vào mèo từ một bên.
- Xoay góc tới khi thấy đốm sáng trong mắt mèo.
- Nắng gắt: kéo rèm mỏng hoặc chụp ở chỗ râm.
- Ngược sáng: kéo thanh sáng lên hoặc hắt sáng bằng giấy trắng.
- Buổi tối: một đèn chếch bên, không trộn màu đèn, tì máy cho vững.
Câu hỏi thường gặp
Chụp ảnh mèo có nên dùng đèn flash không?
Không nên. Flash làm mèo giật mình, làm mắt mèo phản sáng thành đốm xanh vàng và cho ánh sáng gắt, phẳng. Nhiều quán cà phê mèo cũng cấm flash. Hãy dùng ánh sáng cửa sổ hoặc đèn phòng.
Flash có làm mèo bị mù không?
Không có bằng chứng cho thấy flash điện thoại thông thường làm mèo mù. Tuy vậy, flash vẫn làm mèo khó chịu và ảnh thường xấu, nên tốt nhất là tắt. Cũng đừng rọi đèn pin liên tục vào mắt mèo.
Vì sao mắt mèo phát sáng trong ảnh?
Mắt mèo có lớp phản quang tapetum lucidum phía sau võng mạc, giúp mèo nhìn trong tối. Khi đèn flash chiếu thẳng, lớp này dội ánh sáng lại máy ảnh thành hai đốm sáng xanh, vàng hoặc đỏ. Tắt flash và dùng ánh sáng xiên sẽ tránh được.
Chụp mèo giờ nào đẹp nhất?
Sáng sớm và cuối chiều thường đẹp nhất vì ánh sáng thấp, xiên và ấm, mèo cũng hay năng động vào giờ này. Giữa trưa nắng gắt nên chụp ở chỗ râm hoặc cạnh cửa sổ không có nắng chiếu thẳng.
Chụp mèo ngược sáng thế nào cho thấy mặt?
Chạm lấy nét vào mắt mèo rồi kéo thanh sáng tối lên, hoặc dùng tờ giấy trắng, khăn trắng đặt trước mèo để hắt sáng vào mặt. Viền sáng quanh lông và tai sẽ vẫn giữ được, còn mặt mèo không bị đen.
