Nhiều quán cà phê mèo làm tốt không cho khách tự cho mèo ăn, hoặc chỉ cho trong khuôn khổ do nhân viên kiểm soát: một phần nhỏ trích từ khẩu phần trong ngày của mèo, vào giờ cố định, có người đứng nhìn. Bán đồ ăn vặt cho khách không giới hạn là cách nhanh nhất làm cả đàn béo lên, mèo đánh nhau giành ăn, mèo nhút nhát mất phần và mèo đang ăn kiêng theo chỉ định thú y ăn nhầm.
Bài này nói chuyện cho ăn ở quy mô quán. Mèo cần dinh dưỡng gì, hạt hay pate, đọc nhãn thức ăn ra sao đã có ở cẩm nang nuôi mèo trong hệ.
Vì sao "cho mèo ăn" là chuyện lớn ở quán
Với khách, đưa một miếng đồ ăn vặt và được mèo chạy tới là khoảnh khắc vui nhất buổi. Với quán, mỗi miếng đó nhân lên với hàng chục khách mỗi ngày, và hệ quả cộng dồn:
| Hệ quả | Vì sao xảy ra |
|---|---|
| Béo phì cả đàn | Mỗi khách cho "một chút", cộng lại vượt xa nhu cầu trong ngày; mèo ít vận động trong không gian kín |
| Đánh nhau, căng thẳng | Đồ ăn vặt là tài nguyên mèo tranh giành; con bạo dạn chiếm phần, con nhút nhát lùi xa |
| Mèo nhút nhát gầy đi | Không dám lại gần lúc đông, lại no khiến bữa chính bị bỏ dở |
| Mèo ăn kiêng ăn nhầm | Mèo có chế độ ăn theo chỉ định thú y (ví dụ vì bệnh thận, dị ứng) không thể ăn đồ khách đưa |
| Mèo học cách đòi ăn | Mèo bám theo mọi khách, cào túi, nhảy lên bàn, cắn vào tay đang cầm đồ |
| Rối loạn tiêu hoá | Nhiều loại đồ ăn vặt khác nhau trong một ngày; khách lén cho đồ ăn của người |
Không phải để cấm cho vui. Đây là lý do nhiều quán ở Nhật và phương Tây chọn không bán đồ ăn vặt cho mèo, hoặc bán rất có kiểm soát.
Ba cách quán thường làm
Không cho khách cho ăn
Đơn giản nhất và dễ giữ cân cho đàn nhất. Quán giải thích rõ trong nội quy, nhân viên nhắc khi thấy khách mang đồ ăn. Khách vẫn được xem mèo ăn bữa chính nếu giờ ăn trùng giờ mở cửa.
Cho ăn có kiểm soát
Quán giữ một phần nhỏ trong khẩu phần trong ngày của mèo (không phải thêm vào) để dùng cho những lần khách cho ăn. Có thể làm như sau:
- Chỉ vào một vài khung giờ cố định, có nhân viên đứng cạnh.
- Nhân viên chia phần, ghi lại đã dùng bao nhiêu; hết phần trong ngày là thôi.
- Chỉ dùng loại đồ ăn do quán chọn, không nhận đồ khách mang.
- Không cho mèo đang ăn kiêng tham gia; nhân viên biết rõ con nào.
- Khách đặt đồ ăn vào bát hoặc đĩa nhỏ trên sàn, không cầm tay cho mèo giật.
Bán đồ ăn vặt tự do
Cách này làm khách vui nhưng gần như chắc chắn dẫn tới các hệ quả trong bảng ở trên. Nếu quán đang làm vậy, chuyển dần sang cách thứ hai: giới hạn số phần bán ra mỗi ngày, rồi gắn với giờ cố định.
Giữ cân cho cả đàn
Quán là môi trường dễ làm mèo béo: không gian giới hạn, nhiều người cho ăn, mèo ngủ nhiều trong giờ đông khách. Vài nguyên tắc giúp giữ cân:
- Khẩu phần theo từng con, do bác sĩ thú y giúp tính dựa trên cân nặng, tuổi, thể trạng. Mèo béo, mèo gầy, mèo già có khẩu phần khác nhau.
- Cho ăn theo bữa thay vì để bát đầy cả ngày. Nhân viên biết được ai ăn, ai bỏ. Bài sổ sức khoẻ trong mục nói cách ghi.
- Nhiều trạm ăn, tách xa nhau, ở nhiều độ cao. Mèo hay bị giành ăn được cho ăn ở chỗ cao hoặc trong phòng nghỉ.
- Cân hằng tuần và điều chỉnh. Cả đàn tăng cân đều là tín hiệu xem lại chuyện khách cho ăn.
- Cho mèo "làm việc" để ăn: một phần hạt bỏ vào đồ chơi nhả thức ăn. Cách làm và loại đồ chơi đã có ở cẩm nang nuôi mèo; ở quán, đây còn là cách giữ mèo bận rộn vào giờ vắng.
Mèo ăn kiêng trong một đàn ăn chung
Đây là bài toán khó nhất. Một con mèo ăn chế độ riêng theo chỉ định thú y sống chung với mười con ăn thường. Vài cách các quán và trạm cứu hộ hay dùng:
- Cho ăn riêng phòng: đến bữa, đưa con mèo đó vào phòng nghỉ hoặc một góc có cửa, ăn xong mới cho ra. Thu bát ngay.
- Máy cho ăn nhận diện chip: nắp bát chỉ mở cho con mèo có chip đã đăng ký. Hữu ích khi có nhiều mèo ăn kiêng khác nhau.
- Đánh dấu cho nhân viên: trang nhận dạng trong sổ ghi rõ, bảng ở khu kỹ thuật nhắc. Không cần đeo đồ gì lên mèo.
- Bàn với bác sĩ: đôi khi bác sĩ chấp nhận cả đàn ăn một loại phù hợp với con ăn kiêng, nếu loại đó vẫn ổn cho những con khác. Đừng tự quyết.
Nước: phần hay bị quên
Mèo nói chung uống ít, và trong đàn đông, mèo nhút nhát có thể uống ít hơn nữa nếu chỗ nước bị con khác chiếm. Quán cần:
- Nhiều điểm nước ở nhiều khu, cả trên cao, trong phòng nghỉ.
- Bát rộng, nông, thay nước nhiều lần trong ngày; đài phun nước cho mèo nếu vệ sinh được đều.
- Đặt nước xa khay cát và xa chỗ ăn.
- Không để cốc nước của khách thành "nguồn nước" của mèo — mèo uống từ ly của khách là dấu hiệu thiếu điểm nước hấp dẫn.
Đồ ăn của người: không bao giờ
Khách đôi khi muốn chia cho mèo một miếng bánh, một thìa kem, một miếng chả. Quán nên cấm rõ và giải thích ngắn: nhiều món người ăn không hợp với mèo, một số còn độc (hành tỏi, sô cô la…), và đồ béo, mặn gây rối loạn tiêu hoá. Danh sách cụ thể đã có ở cẩm nang nuôi mèo. Đây cũng là một lý do quán hạn chế đồ ăn trong phòng mèo — bài tách quầy pha chế trong mục nói kỹ hơn.
Nói với khách thế nào cho dễ nghe
"Không được cho mèo ăn" nghe cụt. Khách sẽ hợp tác hơn nếu hiểu lý do và có một thứ thay thế:
- Giải thích ngắn: "Bé Mướp đang ăn kiêng theo bác sĩ, các bé khác thì dễ béo vì ai cũng muốn cho ăn."
- Gợi ý thay thế: ngồi yên cạnh chỗ mèo hay nằm, đợi giờ cho ăn có nhân viên, xem mèo ăn bữa chính.
- Bảng hình minh hoạ ở khoang cửa: một con mèo tròn trịa và một con mèo cân đối, kèm câu nhắc thân thiện.
Cách viết và nhắc nội quy cho khách nhớ có bài riêng trong mục.
Bắt tay làm: rà chuyện ăn uống của quán
- Cân cả đàn, so với lần cân trước. Có bao nhiêu con tăng cân?
- Đếm số phần đồ ăn vặt bán ra một ngày gần đây.
- Liệt kê mèo đang ăn kiêng và cách quán đang tách bữa cho từng con.
- Đếm điểm nước, điểm ăn; có khu nào thiếu không?
- Hỏi bác sĩ thú y về khẩu phần từng con.
- Chọn một trong ba cách cho khách cho ăn, ghi vào nội quy, dặn nhân viên.
Câu hỏi thường gặp
Đi quán cà phê mèo có được cho mèo ăn không?
Tuỳ quán. Nhiều quán không cho khách cho ăn, hoặc chỉ cho trong khung giờ cố định với phần do nhân viên chia, trích từ khẩu phần trong ngày của mèo. Không bao giờ mang đồ ăn ngoài vào hay chia đồ ăn của người cho mèo.
Vì sao quán mèo cấm khách cho mèo ăn?
Vì nhiều khách mỗi người cho một chút sẽ làm cả đàn béo lên, mèo đánh nhau giành ăn, mèo nhút nhát mất phần và mèo ăn kiêng theo chỉ định thú y ăn nhầm. Mèo cũng học cách đòi ăn, cào túi, cắn tay khách.
Làm sao giữ cân cho mèo khi nuôi nhiều mèo chung?
Tính khẩu phần từng con cùng bác sĩ thú y, cho ăn theo bữa có người nhìn, bố trí nhiều trạm ăn tách xa nhau và cân hằng tuần. Giới hạn đồ ăn khách cho trong khẩu phần ngày, không cộng thêm.
Mèo ăn kiêng sống chung đàn thì cho ăn thế nào?
Có thể cho con đó ăn riêng phòng rồi thu bát ngay, dùng máy cho ăn nhận diện chip, hoặc hỏi bác sĩ xem cả đàn có ăn chung được loại phù hợp không. Nhân viên phải biết rõ con nào ăn kiêng.
